หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ปีที่ 32 ฉบับที่ 11478 [ วันพฤหัสบดี ที่ 13 เดือน สิงหาคม 2552 ]
ความใส่ใจ"ครอบครัว" ช่วยป้องกันโรคทางสมอง


"หัวใจ" แม้จะเป็นอวัยวะสำคัญของคนเรา แต่ "สมอง" ก็มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน หากสมองไม่ยอมสั่งการใดอวัยวะต่างๆ ไม่สามารถเคลื่อนไหวหรือทำงานอะไรได้ การรู้เรื่องโรคทางสมองเป็นเรื่องสำคัญและไม่ควรมองข้าม ทั้งโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตก ซึ่งแต่ละปีมีสมาชิกในครอบครัวป่วยเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต จากโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้น ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้จัดสัมมนา "พลิกลิขิต วิกฤตโรคทางสมอง" ให้ความรู้กับสมาชิกในครอบครัวเพื่อรู้เท่าทันโรคทางสมอง

นพ.โอรส ทรัพย์เจริญ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและประสาทวิทยา ให้ความรู้เรื่องโรคหลอดเลือดสมองว่า เป็นโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดแดง และหลอดเลือดดำ ส่วนใหญ่หมายถึงหลอดเลือดแดงในสมองซึ่งอาจเกิดภาวะตัน ตีบหรือแตก อาการเตือนสำคัญ ที่เกิดจากความผิดปกติของสมอง ได้แก่ หน้า-หน้าเบี้ยว ตา-มองเห็นภาพซ้อน, แขนขา-อ่อนแรง ยกแขนหรือขาไม่ได้ ท่าทาง-เดินแซ เดินไม่ได้ การพูด-พูดไม่ชัด พูดไม่ได้ ปวดหัว-ปวดศีรษะรุนแรงที่สุดในชีวิต หากพบอาการเหล่านี้แม้แต่ข้อเดียว ควรมาพบแพทย์อย่างรวดเร็วที่สุด สมองจะคืนสู่ความปกติได้มากที่สุด

ส่วนการรักษานั้น นพ.โอรสแนะนำว่า ครอบครัวส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าคนในครอบครัวมีอาการทางสมอง ทำให้พบแพทย์ช้าและสูญเสียการรักษา แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับคนไข้ว่าเป็นโรคอะไร เป็นเส้นเลือดตีบ แตก ตัน และสมาชิกในครอบครัวช่วยกันสังเกตอาการ หากเป็นโรคหลอดเลือดแตก คงต้องผ่าตัดรักษา ถ้าอาการไม่หนักสามารถใช้ยาลดสมองบวม หากเส้นเลือดแตกก้อนเลือดไม่ใหญ่มาก ปัจจุบันสามารถใช้ยาละลายลิ่มเลือดซึ่งจะช่วยลดภาวะเส้นเลือดอุดตันได้ภายใน 3 ชั่วโมง

สำหรับการดูแลตัวเองนั้น แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและประสาทวิทยา แนะนำว่า หากในครอบครัวมีสมาชิกที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงอายุเกินกว่า 40 ปี หรือ 45 ปี ต้องเข้ารับการตรวจร่างกายประจำ หากพบความเสี่ยงต่างๆ เช่น มีไขมันสูงต้องควบคุม ออกกำลังกายสม่ำเสมอจะช่วยได้ แต่อย่าหักโหม หากถ้ามีเบาหวานต้องระวังไม่ให้น้ำตาลในเลือดสูง กำลังใจที่สำคัญคือตั้งใจรักษาตัวเอง ควบคุมเบาหวาน ควบคุมความดันและทำกายภาพบำบัดสม่ำเสมอ

"สมอง" ดูแลได้ไม่ยากหากทุกคนใส่ใจ