Download
pdf.

ฉบับที่ 2
ประจำเดือน ,กรกฏาคม 2552

กรกฎาคม 52

คำสำคัญ ยา,
การบริโภคยา, การโฆษณายา

คนไทยใช้ยาแซงหน้านานาชาติ

ยา
เป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่ทุกชีวิตขาดไม่ได้
แต่การใช้ยาเกินจำเป็นไม่ส่งผลดีต่อสุขภาพ
ซ้ำกลับนำสู่ผลตรงข้าม เพราะแม้ยามีคุณอนันต์ แต่ก็อาจก่อโทษมหันต์
เพราะเป็นสิ่งแปลกปลอม
และมีสรรพคุณออกฤทธิ์อย่างหนึ่งอย่างใดต่อการทำงานของร่างกาย

 มูลค่าซื้อยาก้าวนำอัตราเติบโตทางเศรษฐกิจ!

ข้อมูลการบริโภคยาของคนไทยในปี
2548 พบว่าสูงถึงประมาณ 103,517 ล้านบาท ในราคาขายส่ง หรือประมาณ
186,331 ล้านบาท ในราคาขายปลีก คิดเป็น ร้อยละ 42.8
ของรายจ่ายด้านสุขภาพทั้งหมด

ถ้าถามว่ามูลค่าการบริโภคยาของเราสูงหรือไม่
คงต้องอาศัยการเปรียบเทียบจากประเทศอื่นๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศที่พัฒนาแล้ว
ซึ่งมีสัดส่วนมูลค่าการบริโภคยาอยู่ที่ ร้อยละ 10-20
ของรายจ่ายด้านสุขภาพทั้งหมดเท่านั้น

ประเด็นที่ต้องตั้งข้อสังเกตคือ
ในช่วง พ.ศ.2531-2548
มูลค่าการบริโภคยาในบ้านเรามีอัตราเพิ่มสูงกว่าอัตราเพิ่มของรายจ่ายด้านสุขภาพและอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจเสียอีก!

ภาพที่ 1
แสดงสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านยาต่อค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในประเทศต่างๆ
เปรียบเทียบกับประเทศไทย

ที่มา OECD Health Data
2006

 หนึ่งในสาม
ชาวบ้านซื้อกินเอง

จากการศึกษาพบว่า
การใช้ยาของคนไทยนั้น1 ใน 3
เป็นการตัดสินใจและเลือกใช้ยาจากคำแนะนำของผู้บริโภคเอง
โดยอาจมาจากคำแนะนำจากญาติ เพื่อน หรือการโฆษณา อีก 2 ใน 3
เป็นการบริโภคโดยผ่านการตัดสินใจหรือคำแนะนำจากผู้ประกอบวิชาชีพ เช่น
แพทย์ เภสัชกร และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เป็นต้น

แต่ไม่ว่าที่มาของการบริโภคยาเป็นอย่างไร
ผลที่เกิดขึ้นก็คือ
มีการบริโภคยาอย่างมีเหมาะสมและเกินความจำเป็นในทุกระดับ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ยาปฏิชีวนะ

กรณีตัวอย่างหนึ่งก็คือ
พฤติกรรมการใช้ยาของผู้ป่วยโรคติดเชื้อเฉียบพลันของระบบทางเดินหายใจในเด็ก
ที่ศึกษาจากโรงพยาบาลทั่วประเทศ พบว่า ผู้ป่วย ร้อยละ 38.6
มีประวัติการใช้ยาปฏิชีวนะก่อนมาโรงพยาบาล

นอกจากนี้ยังมีการศึกษาอื่นๆ
อีกจำนวนมากที่สะท้อนให้เห็นสภาพการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่เหมาะสม
โดยผู้ป่วยหายามาบริโภคเองก่อนไปพบแพทย์หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อป่วยด้วยอาการผิดปกติที่ระบบทางเดินหายใจ เช่น
เจ็บคอ เป็นไข้ ฯลฯ และระบบทางเดินอาหาร เช่น ปวดท้อง ท้องเสีย เป็นต้น
ทำให้เกิดการใช้ยาโดยไม่จำเป็นหรือใช้ยาไม่ครบขนาด
ซึ่งก่อให้เกิดการดื้อยา
ซึ่งนำไปสู่ผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว

 ทุ่มโฆษณาคือหนึ่งสาเหตุสำคัญ

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า สถานการณ์การใช้ยามากเกินจำเป็นของคนไทย
มีสาเหตุสำคัญประการหนึ่งจากอิทธิพลของการโฆษณา

ข้อมูลในภาพที่
2
ชี้ให้เห็นถึงมูลค่าการโฆษณายาที่เพิ่มขึ้นถึงเท่าตัวระหว่างพ.ศ.2539-2549

ภาพที่ 2 แสดงมูลค่าการโฆษณายาระหว่าง
พ.ศ.2539-2549

ที่มา
ดัดแปลงจากภาพที่ 4.32 แสดงมูลค่าการโฆษณายา อาหาร
และเครื่องสำอาง

พ.ศ.2532-2549 ในหนังสือการสาธารณสุขไทย
พ.ศ.2548-2550 อ้างอิงที่มาจาก Media Data Resource (MDR)

ประเด็นที่ผู้เชี่ยวชาญแสดงความห่วงใยคือ
ขณะที่มูลค่าการโฆษณายาเพิ่มสูงขึ้นทุกที
แต่ความพยายามในการเผยแพร่ความรู้ด้านยาแก่ประชาชนผ่านสื่อต่างๆ
ในประเทศไทยยังมีน้อยมาก

ทำให้ผู้บริโภคได้ข้อมูลข่าวสารด้านยาส่วนใหญ่จากผู้ประกอบธุรกิจยา

ที่มา การสุขภาพไทย
พ.ศ.2548-2550

สืบค้นได้จาก  http://www.hiso.or.th/hiso/HealthReport/report_download.php?download1=15&lesson1=12&lesson_id=702&zone=4&manu=1&page=

สมัครสมาชิกจดหมายข่าวต้นคิด หรือติดต่อ “ต้นคิด” ได้ที่

ตู้ ปณ.2 ปณฝ.ประดิพัทธ์ 10404
โทรศัพท์. 082-668-2854
โทรสาร.082-241-0171
อีเมล์ [email-masked] เว็บไซต์ http://www.tonkit.org/