Download
pdf.

ฉบับที่ 3
ประจำเดือน, ตุลาคม 2552

ตุลาคม 52

น้องหนูสุขภาพเสื่อม

เพราะดู “โฆษณา” !!!

แวดวงวิชาการเห็นพ้องต้องกันว่า
“โฆษณา”
คั่นรายการนั้นมีอิทธิพลต่อการชี้นำพฤติกรรมบริโภคอย่างล้นเหลือ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต่อเด็กๆ ผู้ซึ่งยังมี “ภูมิต้านทาน”
ต่อความเย้ายวนรุกเร้าจากภาพและเสียงในสปอตโฆษณาน้อยนัก..

ที่สหรัฐอเมริกา
ประเทศที่ประชาชนติดการชมรายการโทรทัศน์กันอย่างงอมแงม
ได้มีการสำรวจ พบว่า ในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา เด็กและวัยรุ่นสหรัฐที่มีรูปร่างอ้วนเพิ่มจำนวนมากขึ้นถึง
3 เท่า

ข้อมูลดังกล่าว
ทำให้นักวิทยาศาสตร์ที่วิจัยในเรื่องนี้เรียกร้องให้ผู้ผลิตและร้านอาหารทั้งหลายปรับแนวทางการโฆษณา
จากการชักชวนให้เด็กที่กินอาหารหวาน มัน เค็ม
หันมาบริโภคอาหารที่มีคุณค่าสารอาหารสูงและมีแคลอรี
ไขมัน เกลือ และน้ำตาลต่ำ
เพราะนิสัยการเลือกและรับประทานอาหารมักจะเริ่มเพาะบ่มขึ้นในช่วงที่อยู่ในวัยเด็ก
และมีแนวโน้มว่าจะส่งผลต่อสุขภาพร่างกายของคนคนนั้นในระยะยาว

สถาบันศึกษาวิทยาศาสตร์แห่งชาติของสหรัฐ
ได้ออกโรงเตือนว่า โฆษณาที่ฉายอยู่ทางโทรทัศน์กลายเป็นสื่อ
ชักจูงใจให้เด็กๆ
ทั้งหลายหันมานิยมบริโภคอาหารที่มีคุณประโยชน์ต่อร่างกายเพียงน้อยนิด
ทว่า อุดมไปด้วยแคลอรีที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

สถาบันแห่งนี้ ระบุว่า
โฆษณาทางโทรทัศน์มีอิทธิพลมากต่อการเลือกซื้ออาหารของเด็กอายุ
2-11 ปี และส่งผลกระทบต่อการบริโภคอาหาร
อย่างน้อยสุดก็ในระยะสั้นของเด็กๆ เหล่านั้น

“การทำการตลาดของสินค้าประเภทอาหารและเครื่องดื่มในปัจจุบันได้ส่งผลเสียต่อสุขภาพของเด็กในระยะยาว”
ไมเคิล แม็คจินนิส
นักวิชาการอาวุโสของสถาบันการแพทย์ของสถาบันศึกษาวิทยาศาสตร์แห่งชาติ
ซึ่งเป็นผู้จัดทำการวิจัย
เกี่ยวกับเรื่องนี้เพื่อนำเสนอแก่รัฐสภาสหรัฐฯ
กล่าว

ทั้งนี้ นับตั้งแต่ปี 2537
เป็นต้นมา สินค้าอาหารชนิดใหม่ๆ
ได้พุ่งเป้าเจาะตลาดกลุ่มเด็กอเมริกันเพิ่มขึ้น
โดยรายการสินค้าซึ่งมุ่งกลุ่มเป้าหมายที่เด็กที่จดทะเบียนในแต่ละปีเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
จาก 52 รายการ เป็น 500 รายการ
ในปี 2547 หรือ ใน 10 ปี ในปีเดียวกันนั้น
บริษัทเหล่านี้ยังได้ทุ่มเงินกว่า 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 4.09
แสนล้านบาท) ในการทำตลาดสินค้าอาหาร เครื่องดื่ม
เพื่อเจาะตลาดเด็กและวัยรุ่นในประเทศแห่งนี้

มีข้อมูลระบุด้วยว่า 4
ใน 10
ของสินค้าอาหารและเครื่องดื่มยอดฮิตในท้องตลาดเป็นสินค้าที่เด็กวัย
8-12 ปี บอกว่าพวกเขาสามารถซื้อเองได้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากพ่อแม่ก่อน

นั่นหมายถึงว่า การโฆษณาที่พุ่งตรงไปที่ความสนใจของเด็กวัยนี้สามารถทำยอดขายได้อย่างมหาศาล

ที่มา: “โฆษณาทีวีทำลายสุขภาพเด็กไทย” ใน
เรื่องเล่าข่าวสุขภาพ
สืบค้นได้จาก
http://www.hiso.or.th/hiso/ghealth/ghealth4_20.php

เรื่องจริงจากจอตู้พันธุ์ไทย

กรณีประเทศไทยเราเองแม้ได้มีการพัฒนากฎระเบียบ
ด้านการโฆษณาขนมและอาหารที่ก่อความเสี่ยงต่อสุขภาพทางสื่อวิทยุโทรทัศน์
มาตั้งแต่ปี 2551
แต่ยังการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวยังมีปัญหา

จากการติดตามสถานการณ์การโฆษณาในรายการเด็กทางโทรทัศน์
ช่วงเช้าวันเสาร์และวันอาทิตย์ ของเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2551
พบว่า

เวลาเฉลี่ยที่ใช้ในการโฆษณา ช่อง 3 ใช้เวลา
14.01 นาที  ช่อง 5 ใช้เวลา 10.06 นาที ช่อง 7 ใช้เวลา 10.46
นาที และช่อง 9 ใช้เวลา 15.45 นาที
ซึ่งหากดูเฉพาะเวลาในการโฆษณาขนมเด็ก พบว่า ช่อง 3 ใช้เวลา 4.02 นาที
ช่อง 5 ใช้เวลา 2.41 นาที ช่อง 7 ใช้เวลา 6.51 นาที และช่อง 9
ใช้เวลา 8.13 นาที ซึ่งนับว่าสูงมาก

การโฆษณาสินค้าหรือบริการที่อยู่ภายใต้เครื่องหมายการค้าเดียวกัน
กฎหมายกำหนดให้โฆษณาได้ไม่เกินชั่วโมงละ 4 ครั้ง แต่ไม่เกิน 2
ครั้งภายในเวลาออกอากาศครึ่งชั่วโมง กลับพบว่าโฆษณาซ้ำกันถึง 4 ครั้งในครึ่งชั่วโมง
และมีแนวโน้มสูงขึ้น

การแสดงข้อความคำเตือนในขนมเด็ก 5 ชนิด
(มันฝรั่ง ข้าวโพด ข้าวเกรียบ ขนมปังกรอบ เวเฟอร์สอดไส้) ว่า “ควรบริโภคแต่น้อยและออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ”
มีน้อยมาก บางยี่ห้อขนาดข้อความเล็กเกินกว่าจะอ่านออก
บางชนิดก็ใช้สีที่กลืนไปกับฉากหลังจนแทบมองไม่เห็น

พบการปรับเปลี่ยนวิธีนำเสนอชื่อสินค้า
จากการพูดชื่อสินค้าซ้ำๆ มาเป็นใช้เพลงที่มีชื่อสินค้านั้น
เพื่อให้เด็กจดจำสินค้าได้ง่ายขึ้น

ข้อมูลจาก : แผนงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คคส.)
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สมัครสมาชิกจดหมายข่าวต้นคิด หรือติดต่อ “ต้นคิด” ได้ที่

ตู้ ปณ.2 ปณฝ.ประดิพัทธ์ 10404
โทรศัพท์. 082-668-2854
โทรสาร.082-241-0171
อีเมล์ [email-masked] เว็บไซต์ http://www.tonkit.org/