Download
pdf.

ฉบับที่ 2
ประจำเดือน, ตุลาคม 2552

ตุลาคม 52

แพทย์ไทย
กับแนวโน้ม

ไหลเข้า...ไหลออก

การที่ผู้ป่วยต้องนั่งรอการตรวจรักษาจากแพทย์ท่ามกลางความแออัดคับคั่ง
และใช้เวลายาวนานเป็นชั่วโมงๆ ทำให้หลายคนอดตั้งคำถามในใจไม่ได้ว่า
เมื่อไหร่กันนะเมืองไทยจะมีแพทย์มากพอเสียที

ลองมาดูกันว่า
ทุกวันนี้เราผลิตแพทย์ได้มากน้อยแค่ไหน

ผลิตเพิ่มเท่าตัวใน 10 ปี

ข้อมูลที่รวบรวมจากแพทยสภาและโครงการผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบท
กระทรวงสาธารณสุข พบว่า ในช่วง 10 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2540-2549
สถาบันการผลิตแพทย์ ทั้งสังกัดภาครัฐและเอกชน ผลิตแพทย์จบใหม่ให้แก่สังคมเพิ่มขึ้นถึงเท่าตัว

แพทย์ที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันการผลิตแพทย์ในภาครัฐ
อันประกอบด้วย 3 สังกัดใหญ่ ได้แก่ (1)
สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (2)
กระทรวงสาธารณสุขร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (3)
สังกัดหน่วยงานอื่นๆ เพิ่มขึ้นจากปีละ 877 คน
ในปี 2540 เป็น 1,677 คน ในปี 2549

แพทย์ที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันภาคเอกชน เพิ่มขึ้นจากปีละ
37 คน ในปี 2540 เป็น 75 คน ในปี 2549
ในภาพรวม
แพทย์จบใหม่ในแต่ละปีเพิ่มขึ้นจาก 914 คน ในปี 2540 เป็น 1,752 คนในปี
2549

ที่มา: แพทยสภาและโครงการผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบท อ้างใน
หนังสือการสาธารณสุขไทย

พ.ศ.
2548-2550 หน้า 259

ยังเร่งผลิตเพิ่มยิ่งกว่าเดิม

สำหรับภาพอนาคตไปจนถึงปี
2556 หรืออีกประมาณ 4 ปีข้างหน้า
สถาบันการผลิตแพทย์ตั้งเป้าว่าจะเพิ่มกำลังการผลิตแพทย์ให้เพียงพอกับความต้องการของประเทศอย่างเร่งด่วน
โดยการผลิตแพทย์ตามแผนการรับปกติจะอยู่ที่ 1,000 – 1,400 คน ต่อปี
สมทบด้วยแพทย์จบใหม่จากแผนเร่งรัดผลิตแพทย์เพิ่มอีกไม่ต่ำกว่าปีละ 600
คน

ที่มา: สำนักนโยบายและแผนการอุดมศึกษา,
สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา
อ้างในหนังสือการสาธารณสุขไทย

พ.ศ.
2548-2550 หน้า 259

เหลียวมองปัญหา “หมอรัฐลาออก”

ขณะที่สถาบันการแพทย์ทำหน้าที่เต็มกำลังในการเร่งผลิตบุคลาการสู่สังคม
ทว่า ผลที่ได้กลับไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะในแต่ละปีมีแพทย์จำนวนหนึ่งลาออกจากภาครัฐ
ทั้งที่ไปทำงานในภาคเอกชน และที่เปลี่ยนไปทำอาชีพอื่น
ซึ่งแม้ไม่ถึงขั้นเป็นการสูญเสียกำลังคนด้านสุขภาพไปจากระบบสาธารณสุขโดยสิ้นเชิง
แต่ก็ส่งผลกระทบไม่น้อย
เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศยังต้องพึ่งบริการของภาครัฐ

ในช่วงเศรษฐกิจฟองสบู่ได้เกิดสถานการณ์ใหญ่ครั้งหนึ่งขึ้นกับโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
โดยแพทย์จำนวนหนึ่งได้ลาออกไปทำงานในภาคเอกชนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
จนถึงระดับสูงสุดในปี 2539 ส่งผลให้โรงพยาบาลชุมชนที่ตั้งอยู่ในอำเภอต่างๆ ถึง 21 แห่ง
ไม่มีแพทย์ประจำเลย
จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์ “ฟองสบู่แตก” และนำไปสู่วิกฤตเศรษฐกิจในปี 2540 สถานการณ์ขาดแคลนแพทย์ในภาครัฐกระเตื้องขึ้น
เนื่องจากโรงพยาบาลเอกชนก้าวสู่ภาวะซบเซา
จนกระทั่งเศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัวในปี 2544-2546
สถานการณ์การลาออกของแพทย์กลับรุนแรงใหม่อีกครั้ง แม้ลดลงบ้างในปี 2547
แต่ก็เพิ่มขึ้นอีกในปี 2548 เป็นต้นมา
หลังรัฐบาลในขณะนั้นประกาศนโยบายปลุกปั้นประเทศไทยเป็น
“เมดิคัล ฮับ”

ทุกวันนี้
การเร่งสร้างแพทย์จบใหม่ให้ไหลเข้าสู่ระบบเพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลน
ยังคงเดินหน้าควบคู่ไปกับแรงดึงดูดแพทย์ออกไปทำงานในระบบเอกชน
ที่ต่างมุ่งเป้าทำกำไรตอบสนองผู้มีรายได้ดีและชาวต่างชาติ

โดยที่แพทย์ 19 จาก 20 คน ร่ำเรียนด้วยเงินภาษีรัฐ
และต่างก็สั่งสมประสบการณ์จากการรักษาคนชนบทที่ยากจนเมื่อครั้งเป็น
“หมอฝึกใหม่” แทบทั้งสิ้น

ที่มา : หนังสือการสาธารณสุขไทย พ.ศ.
2548-2550
สืบค้นได้จาก http://www.hiso.or.th/hiso/HealthReport/report2005-2007Thai.php?manu=1

สมัครสมาชิกจดหมายข่าวต้นคิด หรือติดต่อ “ต้นคิด” ได้ที่

ตู้ ปณ.2 ปณฝ.ประดิพัทธ์ 10404
โทรศัพท์. 082-668-2854
โทรสาร.082-241-0171
อีเมล์ [email-masked] เว็บไซต์ http://www.tonkit.org/